Belvivo
Ara

Gastronomi · Liste

Baharatlığı Sadeleştiren Yedi Baharat

Yirmi kavanoz yerine yedi iyi seçim. Mutfağın çoğu işi bunlarla görülür.

Belvivo Editör Masası2 dk okuma

Baharatlığı Sadeleştiren Yedi Baharat yazısının kapak fotoğrafı
Fotoğraf: rawpixel · CC0

Baharat dolapları zamanla kavanoz mezarlığına döner. Yarısı yıllardır açılmamıştır, kalanı ise kokusunu kaybetmiştir. Yirmi kavanoz yerine yedi iyi seçim, mutfaktaki işlerin çoğunu görür. Sadeleşmek için önce yedi temel baharatla çalışmayı deneyin. Bu yazıda yedi baharatı, her birinin hangi yemekte parladığını ve nasıl taze tutulacağını adım adım ele alıyoruz; amaç mutfağınızı yormadan zenginleştirmek.

Az baharat, taze baharattan daha iyidir; çünkü olan gerçekten kullanılır.

Yedi temel baharat

Yedi baharat şunlardır: kimyon, pul biber, karabiber, kekik, tarçın, kuru nane ve sumak. Bu liste Türk mutfağının büyük kısmını kapsar. Önce bunları bulun, tazeliğini kontrol edin, eskiyenleri yenileyin.

Her birinin tadı farklı bir yöne çeker: kimyon toprağımsı ve sıcak, pul biber acılı ve yağlı, karabiber keskin, kekik otsu ve aromatik, tarçın tatlımsı ve sıcak, kuru nane ferah, sumak ekşi ve canlıdır. Bu çeşitlilik, yedi kavanozla bile geniş bir tat yelpazesi sunar.

Alışverişe çıkarken yalnızca bu yedisinin eksiklerine bakın. Mümkünse bütün kimyon ya da karabiber alıp evde öğütmek aromayı güçlü tutar. Pul biberin acılığını ve tatlılığını tadarak seçin. Kekik ve nane kuru ama yeşilimsi olmalı; kahverengi ve tozlaşmış olanlar eskidir.

Hangi yemekte hangisi

Kimyon et ve baklagillerde, kekik ızgara ve fırın yemeklerinde, nane çorba ve yoğurtlu mezelerde iş görür. Pul biber yumurtadan makarnaya her yerde hafif bir ısı ekler. Karabiber ise sofranın evrensel dokunuşudur.

Tarçın ise hem tatlıya hem pilav gibi tuzlu yemeklere derinlik katar. Bir tutam tarçın, etli bir yemeğin ya da bulgur pilavının tadını yumuşatır. Sumak, soğan salatasına ya da kebap yanına serpilince asit ve renk getirir.

Baharatları pişirme sırasında farklı zamanlarda ekleyin. Kimyon ve kekik yemeğin başında, nane ve sumak ise sonunda eklenirse kokuları kaybolmaz.

Pratik bir örnek verelim. Mercimek çorbasında kimyon ve pul biber, fırınlanmış tavukta kekik ve karabiber, yoğurtlu cacıkta kuru nane, soğan salatasında sumak, sütlaçta tarçın iş görür. Aynı yedi kavanozla bu kadar farklı yemek yapabilmek mutfakta hız ve rahatlık kazandırır.

Saklama ve tazelik

Aldığınız baharatı küçük miktarlarda alın ve ışıktan uzak, kapaklı kavanozda tutun. Ocağın hemen üzerindeki raf, ısı ve buhar nedeniyle baharat için en kötü yerdir. Çekmece ya da kapalı bir dolap daha uygundur.

Rengi solmuş ya da kokusu gelmeyen baharat artık tat vermez. Avucunuza az miktar alıp ovun; kokusu yoksa değiştirme zamanı gelmiştir. Bütün hâlinde alınan baharatı gerektiğinde dövmek ya da öğütmek, kokuyu daha uzun süre korur.

Kavanozlara alış tarihini yazmak tazeliği takip etmeyi kolaylaştırır. Şeffaf cam kavanozlar güzel görünür ama ışık baharatı bozar, bu yüzden kapalı bir dolapta saklayın. Nem baharatları topaklandırır; kaşığın ıslak olmamasına dikkat edin. Her kullanımdan sonra kapağı sıkıca kapatın.

Yıllık bakım

Yılda bir kez bu yedi kavanozu gözden geçirmek, mutfağı hep canlı tutar. Etiketlerin üstüne alış tarihini yazmak bu bakımı kolaylaştırır. Küçük, şeffaf olmayan kavanozlar, hem düzen hem tazelik için iyi bir seçimdir.

Yedi baharatla rahatladığınızda, ihtiyaç duyarsanız yeni bir tane ekleyebilirsiniz. Ama önce bu yedisini ustalıkla kullanmayı öğrenin. Sade bir dolap, daha sade ve daha lezzetli bir mutfağın başlangıcıdır.

Gözden geçirme sırasında eskiyenleri atmak zor gelebilir, ama kokusuz baharat yemeğe yalnızca renk verir. Yedi kavanoz sistemi sayesinde alışveriş listeniz kısalır, dolabınız düzenli kalır. Yeni bir baharat denemek istediğinizde küçük bir paket alın.