Belvivo
Ara

Gastronomi · Rehber

Bıçak Bakımı ve Doğru Kesim

Keskin bir bıçak güvenlidir. Mutfağın en çok ihmal edilen aleti için pratik notlar.

Belvivo Editör Masası2 dk okuma

Bıçak Bakımı ve Doğru Kesim yazısının kapak fotoğrafı
Fotoğraf: rawpixel · CC0

Keskin bir bıçak güvenlidir. Körelmiş bıçak, kesmek yerine ezer ve ele fazla baskı bindirir; dolayısıyla kayması ve kaza yapması daha olasıdır. Mutfağın en çok ihmal edilen aleti için seçim, bakım ve kesim notlarını sırayla ele alalım. Birkaç doğru alışkanlık, günlük yemek hazırlığını hem hızlandırır hem daha güvenli ve keyifli kılar.

Hangi bıçaklar yeter

Ev mutfağında tek bir iyi şef bıçağı, bir tırtıklı ekmek bıçağı ve küçük bir soyma bıçağı çoğu işe yeter. Şef bıçağı sebze, et ve otlar için ana araçtır. Ekmek bıçağı yumuşak içli ürünleri ezmeden keser, soyma bıçağı ise küçük ve hassas işlerde işe yarar.

Bıçak alırken saplığın elinize oturmasına dikkat edin. Fazla ağır ya da fazla hafif olanlar uzun süre kullanımda yorar. Elinize alıp ağırlık dengesini deneyin, mümkünse dükkânda birkaç tanesini karşılaştırın.

Bıçak seçerken çelik kalitesine ve sapın bağlantısına bakın. Sapın gövdeye sağlam oturması uzun ömür demektir. Çok ucuz bıçaklar çabuk körelir, bu yüzden tek bir iyi bıçağa yatırım yapmak üç dört vasat bıçaktan daha akıllıca olabilir.

Yıkama ve bileme

Bıçağı elde yıkayıp hemen kurulayın, bulaşık yığınına katmayın. Bulaşık makinesi hem keskinliği hem sapı yıpratır; bıçaklar diğer kaplara çarparak körelir. Islak bırakmak ise paslanmaya davetiye çıkarır.

Bileme taşı ya da bilenebilir çubukla ayda bir kez bakım yapın. Bıçağı sabit bir açıyla, taşın üzerinde hafif basınçla çekin. Her iki yüzü eşit sayıda geçirin. Bu işi ilk kez yapıyorsanız bir ustadan ya da bilgili bir satıcıdan gösterim istemek yararlıdır.

Kesme tahtası ise ahşap ya da yumuşak plastik olsun. Cam, mermer ya da çok sert yüzeyler bıçağı hızla köreltir. Tahtayı kaymaması için altına ıslak bir bez serin.

Bileme sırasında bıçağı taş üzerinde hep aynı açıda tutmaya çalışın. Taşı kullanmadan önce suyla ıslatmak gerekebilir, üreticinin yönergesine bakın. Bileme sonrası bıçağı yıkayıp kurulayın. Bir domatesi kolayca kesebilmek, bilemenin başarılı olduğunu gösterir.

Doğru kesim tekniği

Kesim tekniğinde iki şey önemli. Ele parmak boğumlarını içe kıvırıp tutarak bıçağı yönlendirin; böylece bıçak boğumlara yaslanır ve parmak uçları güvende kalır. Tutan elin parmakları kıvrık, tırnaklar içeride olmalıdır.

Bıçağı öne doğru kayarak hareket ettirin; yukarıdan aşağı bastırmak yerine hafif bir ileri geri salınımla kesin. Bu hareket, bıçağın tüm uzunluğunu kullandırır ve daha az kuvvet gerektirir. Soğanı yarıya bölüp düz tarafını tahtaya yaslayarak doğramak, kaymayı önler.

Kesmeye başlamadan önce tahtanın altına nemli bir bez yaymak kaymayı önler. Bıçağı sap kısmından ve parmaklarla sıkıca kavrayın, işaret parmağı ve başparmak bıçak yüzeyine sarılsın. Sebzeyi önce düz bir yüzey elde edecek şekilde ikiye bölün, böylece yuvarlak parçalar tahtada yuvarlanmaz.

Alışkanlık edinmek

Birkaç gün alışınca soğan doğramak da hızlanır, gözyaşı da azalır. Keskin bıçak soğanın hücrelerini daha az ezer, bu da gözleri daha az yakar. Bıçağın yarattığı fark, ilk denemede hemen hissedilir.

Kullandıktan sonra bıçağı yerine koymak da önemlidir. Çekmeceye gelişigüzel atmak yerine bir bıçak bloğu ya da manyetik şerit kullanın. Böylece hem uçlar korunur hem de eliniz güvende kalır.

Tahtayı ve bıçağı işiniz bittiğinde hemen temizlemek hijyen ve bıçağın ömrü için iyidir. Çiğ et ve sebze için ayrı tahtalar kullanmak daha güvenlidir. Bıçakları çocukların ulaşamayacağı bir yerde saklayın. Düzenli bakım ve temkinli kullanım mutfakta güvenle çalışmanızı sağlar.